Menigmaal wordt mij de vraag gesteld of er in het Hindoeïsme een scheppingsverhaal bestaat. 'Ja', zeg ik dan, 'en wel meer dan een'. Alleen heet het geen 'scheppingsverhaal', maar een visie op de 'wording'. De kosmologie, het wereldbeeld, in het hindoeïsme geeft - in overeenstemming met o.m. de Purusha en de Nâshadaya sukta uit de Rig-veda, het idee aan van een heelal dat zich in een permanente staat van wording bevindt, bhava. Niet dat er een 'God' de wereld schept of ooit heeft geschapen, maar het goddelijke oerprincipe, het Absolute, Brahman, is zelf de wereld (geworden) door middel van dit proces. De verschijningsvormen, de fenomenen in de wereld zijn uitingen of manifestaties van de oerbron die zelf onzichtbaar en onuitsprekelijk blijft. Hier is sprake van een eindeloos evolutieproces; de schepping rijst op uit een eindeloos verleden en evolueert zich naar een eindeloze toekomst. Er wordt daarin gesproken over gigantische tijdperken, eonen van tijd, ook over de Dag en de Nacht van Brahmâ (de Schepper), en over yuga's die overgaan in manvantara's en andere.

In de 'wording' is er een on-onderbroken komen en gaan, niet alleen van levende wezens (… planten, dieren, mensen, ...), maar ook van werelden en van het heelal als geheel. Niets ontstaat of verdwijnt echter, slechts de bestaanstoestanden evolueren en zijn steeds anders. Alles bevindt zich in een eeuwige 'flux' of 'flow'. Hindoes zien 'de schepping', inclusief de mensenwereld, als een ontvouwing van één goddelijk principe. De mogelijke manifestaties van dit goddelijke mysterie zijn oneindig (Rigveda X:90). Purusha, het Brahman is de enige realiteit, al het andere is niet meer dan een modificatie of transformatie van Dat. volgende pagina